വിവരവകാശ നിയമം (RTI Act, 2005) പ്രകാരം സംസ്ഥാന സർക്കാർ വകുപ്പുകളിലും പൊതുാധികാര സ്ഥാപനങ്ങളിലും പൗരന്മാർ സമർപ്പിക്കുന്ന വിവരശേഖരണ അപേക്ഷകൾ സ്വീകരിച്ച് മറുപടി നൽകാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് സ്റ്റേറ്റ് പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസർ (SPIO).
പ്രധാന ചുമതലകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും
- അപേക്ഷകൾ സ്വീകരിക്കൽ: പൊതുാധികാര സ്ഥാപനത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള വിവരങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് പൗരന്മാർ നൽകുന്ന എഴുതിയതോ ഇലക്ട്രോണിക് രൂപത്തിലുള്ളതോ ആയ വിവരാവകാശ അപേക്ഷകൾ സ്വീകരിക്കുന്നു.
- വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കൽ: അപേക്ഷകൾ പരിശോധിച്ച് നിയമപരമായ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ (സാധാരണയായി അപേക്ഷ ലഭിച്ച് 30 ദിവസത്തിനകം, അല്ലെങ്കിൽ ജീവനെയോ വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയോ ബാധിക്കുന്നതാണെങ്കിൽ 48 മണിക്കൂറിനകം) വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു.
- അപേക്ഷകരെ സഹായിക്കൽ: വിവരങ്ങൾ രേഖാമൂലം എഴുതി തയ്യാറാക്കാൻ സാധിക്കാത്ത അപേക്ഷകർക്ക് ആവശ്യമായ സഹായം നൽകുന്നു.
- അപേക്ഷകൾ കൈമാറൽ: ആവശ്യപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ മറ്റെതെങ്കിലും പൊതുാധികാര സ്ഥാപനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ, അപേക്ഷ (അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ പ്രസക്തമായ ഭാഗം) 5 ദിവസത്തിനകം ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് കൈമാറുന്നു.
- ഫീസ് ഈടാക്കൽ: വിവരങ്ങളുടെ പകർപ്പുകൾ നൽകുന്നതിനോ റെക്കോർഡുകൾ പരിശോധിക്കുന്നതിനോ അധിക ഫീസ് ആവശ്യമാണെങ്കിൽ അത് അപേക്ഷകനെ അറിയിക്കുന്നു.
- വിവരങ്ങൾ നിരസിക്കൽ: വിവരാവകാശ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 8 അല്ലെങ്കിൽ 9 പ്രകാരമുള്ള ഇളവുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ സാധിക്കില്ലെങ്കിൽ അത് വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ട് ഔദ്യോഗിക മറുപടി നൽകുന്നു.
അപ്പീൽ സംവിധാനം (Appeals & Escalation Hierarchy)
- സ്റ്റേറ്റ് പബ്ലിക് ഇൻഫർമേഷൻ ഓഫീസർ (SPIO): വിവരാവകാശ അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കേണ്ട പ്രാഥമിക ഉദ്യോഗസ്ഥൻ.
- ഫസ്റ്റ് അപ്പലേറ്റ് അതോറിറ്റി (FAA): അതേ വകുപ്പിൽ SPIO യ്ക്ക് മുകളിലുള്ള മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ. നിശ്ചിത സമയത്തിനകം വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കാതിരിക്കുകയോ, അപൂർണ്ണമായ വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുകയോ, അപേക്ഷ നിരസിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ 30 ദിവസത്തിനകം ആദ്യ അപ്പീൽ നൽകാം.
- സ്റ്റേറ്റ് ഇൻഫർമേഷൻ കമ്മീഷൻ (SIC): ഒന്നാം അപ്പീൽ തീരുമാനത്തിൽ തൃപ്തനല്ലെങ്കിൽ രണ്ടാം അപ്പീലോ പരാതിയോ സമർപ്പിക്കാവുന്ന സ്വതന്ത്ര ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനം.
